Sectorconvenants zijn een sterk voorbeeld van hoe sociaal overleg concreet resultaat oplevert. De Vlaamse overheid bepaalt samen met sectorale sociale partners waar de uitdagingen liggen, waarna sectoren die doelstellingen vertalen naar acties op maat van hun ondernemingen en werknemers. Op die manier dragen de sectorconvenants bij aan het vormgeven van arbeidsmarktbeleid op de werkvloer.
De Vlaamse regering wil de sectorconvenants sterker resultaatsgericht maken. Publieke middelen moeten uiteraard aantoonbare resultaten opleveren. Maar Verso – net als de overige sociale partners in de Serv - maakt zich zorgen dat de sterkere sturing vanuit het beleid het partnerschapsmodel ondergraaft.
Sectorale realiteit vraagt ruimte voor maatwerk
Arbeidsmarktproblemen verschillen sterk tussen sectoren. De uitdagingen in zorg en welzijn zijn niet noodzakelijk dezelfde als in de industrie of bouw. En zelfs binnen de social profit verschillen de noden rond instroom, opleiding, inclusie en werkbaar werk sterk.
Net daarin zit de kracht van sectorconvenants: de overheid bepaalt niet alleen van bovenaf wat er moet gebeuren, maar doet een beroep op de expertise van de sectorale sociale partners om beleid werkbaar te maken.
Als vooraf steeds strakker wordt vastgelegd welke acties moeten worden ondernomen en welke resultaten precies moeten worden bereikt, dreigt een partnerschap langzaam te veranderen in een uitvoeringscontract. Ook de Serv waarschuwt dat de sectorconvenanten mogelijks verwateren tot de uitvoering en rapportering van een actieplan in plaats van een gezamenlijk project tussen gelijken. Daarnaast is het wel goed dat de mogelijkheid voor projectfinanciering kan worden voorzien. Middelen kunnen zo ook ingezet worden als werkingsmiddelen, niet alleen voor de loonkost van sectorconsulenten.
Sociaal overleg is méér dan uitvoering
Voor Verso raakt dit debat daarom aan een bredere vraag: welke rol geeft de Vlaamse overheid aan sociale partners en sociale ondernemingen?
In het regeerakkoord wordt veel belang gehecht aan overleg. Dat juichen we toe. Maar de echte test is niet hoe vaak er wordt overlegd. Het gaat erom wat de regering doet met deze feedback.
Sociale ondernemingen en hun vertegenwoordigers beschikken over praktijkkennis die nodig is om goed beleid te maken. Ze moeten daarom niet alleen worden ingeschakeld om vooraf vastgelegde doelstellingen uit te voeren, maar ook betrokken worden bij het bepalen van de problemen, doelstellingen en oplossingen.
Stuur op impact, mét de sectoren
Verso is dus voorstander van ambitieuze sectorconvenants en duidelijke afspraken over resultaten.
Maar doe dat vanuit partnerschap:
- Bepaal doelstellingen samen met de sectorale sociale partners.
- Laat voldoende ruimte om die doelstellingen sectoraal in te vullen.
- Meet impact zonder alleen te belonen wat gemakkelijk meetbaar is. Een resultaatsfinanciering van 70% dreigt alle zin voor risico en experiment te fnuiken.
- Gebruik de ervaringen op de werkvloer ook om het Vlaamse beleid zelf bij te sturen.
De sectorconvenants bewijzen net dat overheid en sociale partners samen meer kunnen bereiken. Wij vragen daarom dat de overheid behoud wat dit instrument sterk maakt: stuur op resultaat, maar geef sectoren de ruimte om mee te bepalen hoe we daar geraken.
