Al 25 jaar gelooft Trividend in een inclusief Vlaanderen waarin elk talent een job vindt in lijn met zijn/haar capaciteiten. Daarom financiert en ondersteunt Trividend impactgerichte ondernemers met een duidelijke visie. Met geld, advies en hulp van een breed netwerk. Want de wereld veranderen doe je niet alleen.
Met een langere adem dan risico-investeerders typisch gewoon zijn en een expliciete focus op maatschappelijke impact, bouwde het fonds een portefeuille uit van een 60 ondernemingen. Voor directeur Frederik Matthijs en zijn team gaat het niet alleen over investeren (maar onderschat ook die dimensie niet: dit is geen liefdadigheid), maar vooral over wat sociale ondernemingen nodig hebben om te kunnen bestaan.
25 jaar Trividend: wat heeft die periode vooral geleerd?
Frederik Matthijs: “Dat de nood aan dit soort financiering niet verdwijnt. Toen Trividend werd opgericht, was de vaststelling dat sociale ondernemingen moeilijk toegang kregen tot kapitaal. Vandaag is dat nog altijd zo, misschien zelfs meer. Wat wel veranderd is, is dat we beter begrijpen waar het systeem botst. We zien veel scherper op welke momenten ondernemingen vastlopen en waar banken afhaken of waar klassieke investeerders niet instappen. En vooral: waaróm dat gebeurt. Het is zelden omdat het slechte ideeën zijn. Het is omdat ze niet passen binnen de logica van klassieke financiering. Ze zijn te klein. Te vroeg. Te onzeker. Of ze groeien niet snel genoeg. Terwijl net daar vaak de grootste maatschappelijke waarde zit.”
Waar zie je dat knelpunt het scherpst?
“Twee cruciale momenten komen steeds weer in ons vizier. Het eerste is bij de start of in de vroege groeifase. Dan spreken we over ondernemingen die een sterk idee hebben en misschien al een eerste klant, maar nog geen track record. Voor banken is dat te onzeker. Voor klassieke investeerders zijn de bedragen vaak te klein of het risico te groot. Het tweede moment is wanneer een onderneming het moeilijk krijgt om op te schalen. Ook voor hen wordt het plots te risicovol voor klassieke financiering. Terwijl we onder die ondernemingen soms pareltjes ontdekken die dreigen weg te vallen. Niet omdat ze geen toekomst hebben, maar omdat ze de tijd niet krijgen om zich te bewijzen of zich opnieuw uit te vinden.”
Wat doen jullie dan concreet anders dan klassieke banken of (risico-)investeerders?
“Wij stappen net in op die kantelmomenten. Dat betekent dat we investeren wanneer anderen afhaken, maar op een manier die ondernemingen ruimte geeft. Via achtergestelde leningen bijvoorbeeld, die niet meteen terugbetaald moeten worden, of via participaties waarbij we mee het risico opnemen. Zo kan een onderneming eerst haar model bewijzen: klanten vinden, inkomsten opbouwen, haar organisatie op punt zetten. Wij volgen dat traject van dichtbij. We zitten mee aan tafel, stellen vragen, helpen keuzes scherpstellen. Niet dat wij per se in de cockpit willen zitten om daar een vaste plek te veroveren, maar om ervoor te zorgen dat die onderneming door die kwetsbare fase geraakt.”
Hoe bepalen jullie waarin jullie investeren?
“Impact in drie duidelijke domeinen is altijd het vertrekpunt. Sociale economie is het eerste domein. Dan spreken we over ondernemingen die jobs creëren voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, bijvoorbeeld. Daar is de impact heel direct. Daarnaast investeren we in de circulaire economie. Dat gaat over grondstoffen, hergebruik, nieuwe productiemodellen… Wat we daar zien, is dat die bedrijven vaak samenwerken met maatwerkbedrijven, waardoor sociale en ecologische impact samenkomen. Onze derde pijler is sociale innovatie. Dat zijn ondernemingen die vertrekken vanuit een concreet maatschappelijk probleem – denk aan schulden, digitale uitsluiting of kwetsbaarheid – en daar een oplossing voor bouwen.”
“Dat een initiatief maatschappelijk relevant is, volstaat niet. Er moet ook een verdienmodel zijn – anders is het niet duurzaam”
Welke ondernemingen maken ook bij Trividend geen kans?
“Als er geen business is, haken we af. Het klinkt misschien hard, maar dat is wel de realiteit. Het feit dat een initiatief maatschappelijk relevant is, volstaat niet. Er moet ook een verdienmodel zijn – anders is het niet duurzaam. Iemand moet bereid zijn om te betalen voor wat je aanbiedt. Daar zit vaak de moeilijkheid. Ondernemers vertrekken vanuit een probleem dat ze willen oplossen, maar hebben nog niet scherp hoe dat zich vertaalt in een duurzame werking. Dan blijft het een goed project, maar wordt het geen onderneming. Een groot en goed hart, heeft ook een helder hoofd nodig.”
Waar kijken jullie dan wél naar?
“Het team van de onderneming. Wie aan boord is, is vaak doorslaggevend. We proberen te begrijpen wie daar zit: wat drijft hen? Hoe nemen ze beslissingen? Kunnen ze omgaan met groei en met onzekerheid? Dat is wat vaak onderschat wordt: groeien is iets anders dan starten. Niet elke oprichter is automatisch de juiste persoon om een organisatie door elke groeifase te leiden. Als we zo’n ondernemer daarop wijzen, zijn dat vaak geen evidente gesprekken. Maar ze zijn wel nodig.”
Te complex, te klein
Voor iemand in schuldbemiddeling is geld vaak iets abstracts. Er komt een bedrag binnen. Er gaat een bedrag buiten. Maar wat er precies gebeurt, blijft onduidelijk voor de betrokken persoon. Wat kan ik vandaag uitgeven? Wat staat er morgen nog op mijn rekening? Het zijn vragen waarop het antwoord niet vanzelfsprekend is.
Een jonge onderneming ontwikkelde een digitaal platform dat daar verandering in brengt. Het geeft mensen opnieuw zicht op hun financiën, helpt om onverwachte uitgaven te vermijden en maakt schulden beheersbaar. Geen spectaculair technologisch verhaal, wel een oplossing die ingrijpt op het dagelijks leven van mensen in een kwetsbare positie.
Maar zoals zo vaak: het idee was er sneller dan de financiering.
Te complex, te klein, te weinig schaalbaar… Voor klassieke financiers bleef dit dossier onder de radar. Tot Trividend instapte.
Trividend komt met meer dan geld over de brug. Wat betekent dat concreet?
“Dat we mee aan tafel zitten. We investeren niet alleen in kapitaal, maar ook in tijd en expertise. We zitten vaak mee in het bestuur of in adviesorganen, waar we helpen bij het structureren van de organisatie, bij het aanscherpen van keuzes, bij het openen van netwerken. Soms betekent dat ook dat we dingen keihard in vraag stellen. Dat we zeggen: deze structuur werkt niet meer, deze rol moet anders ingevuld worden. We doen er alles aan die ondernemingen sterker te maken – in goede en minder goede dagen.”
“Die combinatie van kapitaal en begeleiding wordt pas echt zichtbaar wanneer ondernemingen beginnen te groeien. Een voorbeeld uit onze portefeuille is een circulaire onderneming die werkt met hergebruik van materialen en tegelijk inzet op sociale tewerkstelling. Wat begon als een kleinschalig initiatief, groeide uit tot een organisatie die niet alleen afvalstromen herwaardeert, maar ook werk creëert voor mensen die elders moeilijk aan de slag kunnen. Zonder bijkomende financiering was die groei niet mogelijk geweest. Niet omdat het idee niet werkte, maar omdat de stap naar schaal gepaard ging met risico’s die klassieke financiers niet wilden nemen. Precies daar zit de rol van Trividend: het overbruggen van die fase waarin potentieel zichtbaar is, maar nog niet bewezen.”
“De vraag naar dit type van financiering groeit. Er zijn steeds meer ondernemers die vertrekken vanuit maatschappelijke uitdagingen”
Hoe komt het dat de klassieke markt die kans niet ziet en benut?
“Omdat hun model anders is. Klassieke investeerders werken met een beperkt aantal dossiers en zoeken sterke groei. Ze willen dat een onderneming op relatief korte termijn sterk groeit om er daarna met een flinke duit winst terug uit te stappen. Wij werken met meer dossiers, kleinere bedragen en een langere tijdshorizon. Wij investeren soms vanaf 50.000 euro. Voor veel risico-investeerders is dat niet interessant qua omvang, omdat de analyse van elke case groot of klein evenveel werk vraagt, en kleinere projecten dus relatief gezien minder potentie hebben. Daar zit een structureel gat. En dat is precies waar wij zitten.”
Hoe nemen jullie investeringsbeslissingen?
“We doen een beroep op een investeringscomité dat autonoom beslist. Daarin zitten mensen met verschillende achtergronden, die dat vrijwillig doen. Dat zorgt voor een bredere blik en voor gedragen beslissingen. Onder anderen Tine Holvoet, beleidsadviseur Ondernemen & Innovatie bij Verso, maakt deel uit van ons investeringscomité. Daarnaast hebben we een breed netwerk van mensen die betrokken zijn bij onze portefeuillebedrijven. In totaal zijn dat een zestigtal mensen die mee bouwen aan wat wij doen.”
Waar willen jullie naartoe?
“De vraag naar dit type van financiering groeit. Er zijn steeds meer ondernemers die vertrekken vanuit maatschappelijke uitdagingen en daar een onderneming – en een op termijn leefbare oplossing – rond bouwen. Vandaag hebben we ongeveer 60 ondernemingen in portefeuille. We willen doorgroeien naar ongeveer 85 ondernemingen. Daarvoor zijn we bezig met een kapitaalronde. Maar groei is voor ons geen doel op zich. Het gaat erom dat we meer impact kunnen realiseren, zonder onze manier van werken te verliezen.”
Comfortabel én duurzaam naar het toilet op festivals dankzij crowdfunding via Trividend Provincie Antwerpen
Wie binnenkort een festival bezoekt in Vlaanderen, komt mogelijk terecht op een opvallend duurzaam toilet. De Antwerpse onderneming WhenNatureCalls ontwikkelt circulaire eventtoiletten zonder water of chemicaliën, met maximaal comfort en zonder geurhinder. Afval wordt lokaal verwerkt tot compost, biogas en meststof.
Om de productie op te schalen haalde WhenNatureCalls 15.000 euro op via crowdfunding. Dankzij Trividend Provincie Antwerpen wordt dat bedrag verviervoudigd tot een lening van 60.000 euro. De campagne werd gerealiseerd met ondersteuning van Trividend cv en Growfunding vzw.
Deze financiering past binnen een breder project van Trividend Provincie Antwerpen. Burgers kregen de kans om rechtstreeks te investeren in innovatieve initiatieven met maatschappelijke impact en zo mee duurzame verandering te versnellen.
WhenNatureCalls is niet het enige succesverhaal. Ook De Groeispurters, Good Water Products, Sofar en Redopapers haalden eerder succesvol crowdfunding op via Trividend Provincie Antwerpen. Dat bevestigt de groeiende interesse in lokale, duurzame en sociaal-circulaire investeringen.
Meer informatie: www.trividendprovincieantwerpen.be
