Misschien zag je hem afgelopen zomer aan de kust of in een recreatiedomein staan? De SMOTspot is een slimme dispenser die gratis zonnecrème aanbiedt op openbare plaatsen. Of hoe een goed idee en de troeven van maatwerk samen een mooi circulair verhaal schrijven. Victor Desmet van Sundo en Yochen Dewancker van maatwerkbedrijf OptimaT vertellen.
De SMOTspot ziet er uitnodigend eenvoudig uit, maar is toch een behoorlijk doordacht stukje technologie. De zonnecrèmedispensers zijn verbonden met het internet (Internet-of-Things) en houden bij hoeveel zonnecrème er verbruikt wordt. Ze geven ook live weersinformatie weer, zodat je weet wanneer het aangewezen is om je in te smeren. Het stevige apparaat is gebouwd om een hele zomer – en veel langer – mee te gaan. Met zonnepaneel en voet kun je het overal plaatsen. Innovatief, slim, duurzaam én circulair. Het begon allemaal enkele jaren geleden met drie Kortrijkse jeugdvrienden: Frederic Vannieuwenborg, Jacob Leysen en Victor Desmet.
Hoe het begon
“Frederics vrouw heeft een apotheek”, vertelt Victor. “Met een soep- en broodjesbar ernaast. Op een mooie zomerdag zag Frederic de mensen op het terrasje zitten. ‘Zij kunnen wel wat zonnecrème gebruiken,’ dacht hij. En dus hing hij posters in de vitrine van de apotheek. Maar niemand troostte zich de moeite om naar binnen te stappen en zonnecrème te kopen. Dat kon beter, vond hij. Dus nam hij zich voor om iets te bedenken waardoor mensen zich meer bewust worden van verantwoord zongebruik.”
“Wij verbruiken ongeveer twintig keer minder plastic om dezelfde hoeveelheid zonnecrème aan te bieden”
De drie vrienden – met een ingenieurs- en marketingachtergrond – gingen aan het brainstormen. Hoe konden ze mensen op het juiste moment een portie zonnecrème aanbieden? Het idee van de SMOTspot was geboren. En er bleek meteen vraag naar. Steden, gemeenten en provincies wilden graag een SMOTspot in hun recreatiedomeinen. Bedrijven koppelden hun merknaam met plezier aan het initiatief. En ook cosmeticamerken als Nivea, La Roche-Posay en Louis Widmer zagen in de dispenser een nuttig instrument om hun producten als staaltjes te verdelen. Allemaal waren ze gewonnen voor het duurzame verhaal.
“We sparen enorm veel microplastics uit,” zegt Victor. “Gedaan met die staaltjes en kleine wegwerptubes die iedereen wel ergens in een schuif heeft liggen. Wij verbruiken ongeveer twintig keer minder plastic om dezelfde hoeveelheid zonnecrème aan te bieden. Bovendien werkt ons toestel op zonne-energie, dus dat is nog een extra pluspunt.”
Nood aan een partner
De eerste toestellen sleutelden de drie vrienden eigenhandig in elkaar. Dat ging traag maar gestaag. “Om onze allereerste installatie op tijd klaar te krijgen, hebben we dag en nacht gewerkt,” herinnert Victor zich. “Dat eerste jaar produceerden we 74 toestellen. Maar als we wilden opschalen, hadden we een partner nodig, beseften we.”
“De lokale samenwerking met maatwerkbedrijf OptimaT bleek voor ons van onschatbare waarde”
Net op dat moment nam Yochen Dewancker contact op. De sales- en businessdeveloper van maatwerkbedrijf OptimaT kwam via LinkedIn te weten over de SMOTspot en zag meteen een opportuniteit. OptimaT is een maatwerkbedrijf in Lichtervelde met meer dan 540 medewerkers en een waaier aan activiteiten zoals assemblage, poederlakken, metaalbewerking en elektromontage.
“Yochen nodigde ons uit, en we waren meteen onder de indruk van het professionalisme,” vertelt Victor. “We zijn datzelfde jaar met een testproject gestart. Toegegeven, we hebben even gedacht aan productie in China. Maar de lokale samenwerking bleek voor ons van onschatbare waarde. Ze biedt ons de kans om heel snel te schakelen en bij te sturen als dat nodig is. Als ik morgen naar Yochen bel met de vraag om nog vijftig extra stuks te maken, komt dat in orde. Hun eigen team van ingenieurs denkt mee na over praktische oplossingen.”
Duizend stuks, acht landen
Met OptimaT was Sundo klaar om op te schalen, maar het coronavirus dacht daar anders over. Gelukkig – nu ja – hadden we plots allemaal nood aan ontsmettingszuilen. Het vergde slechts een kleine omschakeling. “Een ontsmettingszuil die alcohol verdeelt, is zelfs eenvoudiger,” zegt Victor. “Bij de verdeling van zonnecrème moet de temperatuur continu gemonitord worden. Corona werd uiteindelijk een prima testcase voor ons team, want het vergde een intense samenwerking.”
Na corona ging het snel voor de SMOTspot. Vandaag verhuurt Sundo meer dan duizend toestellen in acht verschillende landen. Allemaal made in Lichtervelde. “De samenwerking verliep stapsgewijs,” blikt Yochen terug. “Aanvankelijk deden we de montage en verpakking. Na een jaar namen we ook de metaalbewerking en het poederlakken op ons. Zo hebben we uiteindelijk het hele productieproces binnen onze muren. We hebben zelfs geïnvesteerd in een cleanroom om cosmeticaproducten in een stofarme ruimte af te vullen.”
“We zijn een maatwerkbedrijf met heel diverse afdelingen. Dat is een troef, want door die verschillende afdelingen te combineren kunnen we de productie van begin tot einde garanderen. Zo hoef je als klant niet van de ene kleine kmo naar de andere te schuiven. Die diversiteit geeft ons ook flexibiliteit: als de ene afdeling minder werk heeft, kunnen we medewerkers inschakelen in andere afdelingen.”
Millimeterwerk
Het is slechts twintig minuten rijden van OptimaT in Lichtervelde naar Sundo in Kortrijk. Die nabijheid bespaart flink wat kilometers vergeleken met een productie in het Verre Oosten. Maar dat is lang niet het enige duurzame aspect aan de samenwerking. “Wij richten onze pijlen heel bewust op duurzame projecten,” zegt Yochen. “Het verhaal van Sundo past daar perfect in. We zoeken continu naar manieren om een productieproces te ontwikkelen dat zo weinig mogelijk weegt op onze planeet. Soms zit dat in kleine details. Zo had Frederic in het oorspronkelijke ontwerp een metalen deur van vijf millimeter dik voorzien. Wij hebben dat gereduceerd tot drie millimeter, zonder aan kwaliteit in te boeten. Op het einde van de rit spaar je zo heel wat materiaal uit.”
“We denken ook mee na over hoe we de levensduur van de SMOTspot kunnen verlengen. Dat is belangrijk in een verhuurmodel. Zo introduceerden we een dubbele laag poederlak: een extra duurzame coating die ook in de landbouwsector wordt gebruikt en bijzonder lang meegaat. In de winterperiode is er tijd om de SMOTspots te herstellen als dat nodig is. De toestellen zijn demonteerbaar, en de componenten zijn meestal herbruikbaar.”
Zo passen Sundo en OptimaT heel bewust de R-principes toe: Refuse, Rethink, Reduce, Reuse, Repair, Refurbish, Remanufacture, Repurpose, Recycle en Recover. “En nog een extra pluspunt van de samenwerking: als maatwerkbedrijf heeft OptimaT een heel nobel doel,” besluit Victor. “Dat is ook fijn voor ons om mee uit te pakken en te tonen dat we zo samen een steentje bijdragen. De flexibiliteit, het professionalisme en de duurzame aanpak maken van OptimaT de perfecte match voor ons.”
Oh ja, SMOT staat voor Skin Matters Over Tan. En ‘smotten’ betekent zoveel als ‘zich insmeren’ in het West-Vlaams.
