Zoekveld

Sociale ondernemingen zullen creativiteit moeten aanspreken

Debat_0.JPG“Kunnen we de rimpeldagen niet vervangen door mentordagen?” Die oproep richtte VDAB-topman Fons Leroy aan het aanwezige publiek tijdens een debat over de personeelstekorten in de social profit. Maar de vap-dagen waren niet het enige hete hangijzer dat er werd besproken. Zorgambassadeur Lon Holtzer en sociale ondernemers Tom Vandewalle van Familiehulp en Tim Vannieuwenhuyse van maatwerkbedrijf WAAK hadden het ook nog over het belang van opleidingen op de werkvloer, over de opportuniteiten van schaalvergroting en het belang van innovatieve arbeidsorganisatie. 

Met zijn lichtjes provocerende vraag wou Fons Leroy in de eerste plaats het gebrek aan visie over een volgehouden loopbaanbeleid in de social profit aankaarten. Als we voldoende mensen moeten vinden en als we die ook gemotiveerd willen houden tot het einde van hun loopbaan, dan is het belangrijk dat er regelmatig loopbaangesprekken plaatsvinden in de sociale ondernemingen, zei hij. Mentorschap op latere leeftijd kan daarin dan een plaats hebben. De gedelegeerd bestuurder van de VDAB ziet dat in andere sectoren al vrijwillig gebeuren: “Oudere medewerkers bij baggerbedrijven DEME en De Nul zijn de fiere ambassadeurs voor de jongere mensen die het bedrijf binnenkomen. Als je een andere loopbaan kunt hebben, met veel meer afwisseling en ontplooiingskansen, zodat je langer met goesting kunt werken, dan zouden de vakbonden mijns inziens akkoord kunnen gaan om die vap-dagen om te zetten in mentordagen.” 

Generieke opleidingen

Ook Zorgambassadeur Lon Holtzer ziet brood in het herdenken van de vaak lineaire loopbanen van medewerkers in de social profit. Maar zij haalde aan dat daarvoor ook het opleidingsmodel herdacht moet worden. Het sleutelwoord daarbij is ‘generieke opleidingen’. Ze gaf het voorbeeld van een school in West-Vlaanderen die een HBO5-opleiding organiseert waarbij zorgkundigen, kinderopvangbegeleiders, opvoeders en verpleegkundigen het eerste jaar samen les volgen en pas in het tweede jaar doorstromen naar aparte richtingen. “De basis van de zorg wordt gelegd in dat eerste jaar”, vertelt de Zorgambassadeur. “We moeten mensen de mogelijkheden bieden om door te groeien in een lange carrière waarin ze ook kunnen switchen van sector.” 

Elders Verworven Competenties

Fons Leroy kon zich daarin vinden, maar benadrukte daarnaast ook het belang van Elders Verworven Competenties: “Het is een illusie om te denken dat zij-instromers, 55-plussers, migrerenden, personen met een beperking en werkzoekenden allemaal een diplomagericht traject van jaren zullen doorlopen. We moeten dringend kijken hoe we de diplomatrajecten kunnen verkorten door rekening te houden met verworven competenties. Ik ben dan ook blij dat de VDAB van de Vlaamse regering de regie heeft gekregen over het EVC-beleid. Daarnaast zijn die onderbenutte groepen op de arbeidsmarkt ook gebaat bij een andere leervorm dan het klassikaal onderwijs. Dan denk ik vooral aan werkgerichte trajecten zoals duaal leren.” 

Innovatieve arbeidsorganisatie

Maar met het verhogen van de instroom alleen zullen we er niet geraken. Ook het werk zelf zou anders georganiseerd kunnen worden om mensen efficiënter in te zetten en hun capaciteiten volop te benutten. Tom Vandewalle, manager medewerkersbeleid van Familiehulp vzw, lichtte toe hoe thuishulpen in de toekomst voor een groot stuk de hulpverlening in de wijk zelf zullen kunnen organiseren: “Voor ons is dat een kwestie van enerzijds efficiënter werken, onder andere met behulp van digitaliseringstrajecten, en anderzijds onze mensen meer te betrekken bij het werk zodat ze langer gemotiveerd blijven.” 

Pooling

Volgens Tim Vannieuwenhuyse van maatwerkbedrijf WAAK is pooling van medewerkers ook een valabele piste om met verschillende organisaties de medewerkers zo veel mogelijk in te zetten waar hun capaciteiten het meest tot hun recht komen. “Binnen ons zorgcentrum ‘de branding’ merkten we dat we een schilder in dienst hadden die we niet fulltime konden inschakelen voor schilderwerk”, begint hij. “We zijn dan gaan kijken of we niet met een aantal andere zorginstellingen konden samenwerken om die medewerker gerichter te kunnen inzetten. Het voordeel is dat je een echte schilder kunt aannemen met professionele capaciteiten, maar dat je niet met de rompslomp zit van het vergelijken van offertes omdat je die op je loonlijst kunt houden.” Een belangrijk punt om over na te denken is dan wel de schaalgrootte. “Ik ben tegen schaalvergroting op zich,” vervolgt Tim Vannieuwenhuyse, “maar ik ben voor de juiste schaal. Om echt creatieve oplossingen te kunnen uitwerken, is er in veel sectoren volgens mij nog te veel kleinschaligheid.”

Download ook het rapport Talent gezocht voor de social profit. Een duobaan voor beleid en onderneming.

Ga naar het nieuwsoverzicht