Zoekveld

Werkbaarheid medewerkers met een arbeidshandicap verontrustend

Om meer mensen aan het werk te krijgen, moet zeker ook de tewerkstelling van mensen met een arbeidshandicap omhoog. Een belangrijk aandachtpunt daarbij is de werkbaarheid van de jobs, want die is bij deze groep beduidend slechter. De Commissie Diversiteit, waar Verso deel van uitmaakt, formuleert in een advies aan de regering een aantal aanbevelingen om dit te realiseren. Ze baseert zich hiervoor onder andere op een recent cijferrapport van de Stichting Innovatie en Arbeid.

Het is ondertussen algemeen geweten dat de arbeidsreserve in belangrijke mate bestaat uit wat men de ‘kansengroepen’ noemt. Dat zijn mensen met een arbeidshandicap, vijftigplussers en allochtonen. Als we dus voldoende talenten willen vinden voor de vele vacatures in onze ondernemingen, dan moeten we deze groepen strak in het vizier houden. En de social profit doet dat ook. Uit een recente studie van de Stichting Innovatie en Arbeid blijkt dat 22% van het personeelsbestand in de gezondheids- en welzijnssectoren een lichte of zware arbeidshandicap heeft. Het gaat hier niet enkel over mensen met een fysieke beperking, maar ook bijvoorbeeld mensen die hoogstens een getuigschrift of diploma behaald hebben in het buitengewoon onderwijs. Hiermee zitten deze sectoren op de 2de plaats van 14 door de Stichting Innovatie en Arbeid onderzochte sectoren. Merk op dat de sector van de maatwerkbedrijven, waar de tewerkstelling van mensen met een arbeidshandicap natuurlijk een kerndoelstelling is, hier niet eens onder vallen.

Hierbij dient wel de kanttekening gemaakt worden dat het hier gaat om zelfrapportage. Als we gaan kijken naar hoeveel medewerkers effectief de Vlaamse ondersteuningspremie (VOP) ontvangen, dan telt de social profit als geheel slechts 0,54 mensen met een VOP-dossier tewerk per honderd vte. Het gemiddelde op de Vlaamse arbeidsmarkt is 0,77. Lees meer over de tewerkstelling van kansengroepen in ons rapport ‘Talent gezocht voor de social profit’.

Verhoogd risico

Als we het het aandeel medewerkers met een arbeidshandicap naar boven willen krijgen, is het belangrijk dat ondernemingen oog hebben voor de werkbaarheid van deze medewerkers. De cijfers van de Stichting tonen aan dat zij een verhoogd risico lopen om uit te vallen. In 2016 rapporteerde slechts 21% van de medewerkers met een lichte arbeidshandicap en 36,2%  van de medewerkers met een zware arbeidshandicap geen problemen op vlak van werkstress, motivatie, leermogelijkheden of werk-privébalans. Voor medewerkers zonder arbeidshandicap ligt dit percentage rond de 55%.

Opdracht voor HR

Wat kan een sociale onderneming doen om de werkbaarheid van haar medewerkers met een arbeidshandicap te verhogen? Het is eerst en vooral belangrijk dat ondernemingen in hun HR-beleid uitgaan van de talenten van hun medewerkers. Dat is bij medewerkers met een arbeidshandicap uiteraard niet anders. Daarbij kun je zeker ook rekening houden met de individuele noden van medewerkers zodat risicofactoren op tijd gecapteerd worden en er passende acties ondernomen kunnen worden. Een van die acties kan bijvoorbeeld zijn om gebruik te maken van redelijke aanpassingen op de werkvloer om het werk te vergemakkelijken. Vaak komt de Vlaamse overheid ook tussen bij zo’n ingrepen.

Naast deze individuele aandacht, is het binnen het HR-beleid het minstens even belangrijk om medewerkers met een arbeidshandicap ook als aparte doelgroep mee te nemen in het HR-beleid van de onderneming, bijvoorbeeld in het kader van preventiebeleid, re-integratie op de werkvloer na afwezigheid of rond bijscholing. De Commissie Diversiteit vraagt dan ook terecht meer ondersteunde maatregelen van de overheid om het HR-beleid van ondernemingen op punt te stellen.

Ondersteuning door de overheid

Daarnaast biedt de Vlaamse overheid heel wat tewerkstellingsondersteunende maatregelen. Dit zijn premies en andere ondersteuning om meer mensen met een arbeidshandicap aan het werk te krijgen. Een aantal van deze maatregelen, zoals de tussenkomst voor verplaatsingen voor mensen met mobiliteitsproblemen, kunnen ook bijdragen tot de werkbaarheid van de job. Hiervoor vraagt de Commissie Diversiteit dan ook bijkomend onderzoek om na te gaan welke maatregelen kunnen bijdragen aan de werkbaarheid en hoe. We kijken als sector uit naar de resultaten van dit onderzoek en vragen daarbij voldoende aandacht voor de toepassing van deze maatregelen binnen socialprofitondernemingen.

Meer cijfermateriaal en aanbevelingen vindt u in het advies van de Commissie Diversiteit en het rapport van de Stichting Innovatie en Arbeid.

Wil je meer weten over hoe je als sociale onderneming kunt inzetten op talenten, ook voor kansengroepen? Lees dan het interview met HR-manager Dominique Dauwen van Kringwinkel Hageland op onze HRwijs-site.​

Ga naar het nieuwsoverzicht