Zoekveld

Vlaamse regering zet landing in over arbeidszorg

De Vlaamse regering werkt al sinds de vorige legislatuur aan de uitwerking van een geïntegreerd aanbod op vlak van zorg en arbeid voor mensen met medische, mentale, psychische of sociale problemen (MMPPS). Dit najaar mondde het beleidsvoorbereidend werk uit in een ontwerpbesluit voor werk- en zorgtrajecten, dat zopas in tweede lezing werd goedgekeurd. Verso heeft, samen met haar ledenfederaties, gewogen op dit dossier aangezien er heel wat socialprofitsectoren betrokken worden bij deze trajecten: van algemeen welzijnswerk en de geestelijke gezondheidszorg tot de sector voor personen met een handicap en de sociale economie.

Wat is er nu beslist?

Voor wie omwille van uiteenlopende redenen niet direct in staat is tot betaalde arbeid, komen er drie mogelijkheden: een activeringstraject, een arbeidsmatige activiteit en een maatschappelijke oriëntatie. De laatste optie, maatschappelijke oriëntatie, is voor wie niet in een gestructureerde werkomgeving terecht kan op korte of middellange termijn en valt buiten dit besluit rond werk- en zorgtrajecten. Deze optie zal verder worden ingevuld aan de hand van pilootprojecten binnen het lokaal sociaal beleid.

Activeringstrajecten

Mensen waarvan verwacht wordt dat ze op middellange termijn geïntegreerd kunnen worden op de arbeidsmarkt, zullen tot 18 maanden een werkbegeleiding in de sociale economie of op de reguliere arbeidsmarkt kunnen combineren met een zorgtraject. Een casemanager Werk en een casemanager Zorg staan in voor het traject, samen met de betrokkene. Een netwerk van dienstverleners, gecoördineerd door een penhouder, zal de eigenlijke begeleiding uitvoeren.

Arbeidsmatige activiteiten

Voor mensen met een zwaardere MMPPS-problematiek worden er plaatsen voorzien in wat men ‘arbeidsmatige activiteiten’ noemt. Dit zijn gestructureerde activiteiten op vrijwillige en onbezoldigde basis in een brede waaier aan ‘werkposten’. Jaarlijks zal geëvalueerd worden of een deelnemer toch zou kunnen doorstromen naar betaalde tewerkstelling, in de profit, social profit of sociale economie. Op termijn zouden er zo’n 7750 plaatsen in dit circuit gecreëerd worden, waarvan 3800 al in 2018.

Bespreking

Verso en bij uitbreiding de hele socialprofitsector keek al lang uit naar de landing voor dit belangrijke dossier voor deze kwetsbare groep in de samenleving. Zowel in de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen als in de Strategische Adviesraad Welzijn, Gezondheid en Gezin heeft Verso dan ook een aantal cruciale kanttekeningen geformuleerd.
We zijn tevreden dat er nog aanpassingen gebeurd zijn op vlak van de afstemming tussen de sleutelfiguren in de activeringstrajecten en de doorverwijzing naar de sociale economie. Zo zal het tijdens het begeleidingstraject van 18 maanden op elk moment mogelijk blijven om deelnemers toe te leiden naar de sociale economie indien dit opportuun zou blijken. Ook werden de sociale en beschutte werkplaatsen erkend als begeleider van arbeidsmatige activiteiten.

Toch zijn er ook nog een aantal losse eindjes in het akkoord. Het is bijvoorbeeld niet duidelijk hoeveel mensen vandaag precies in aanmerking komen voor deze werk- en zorgtrajecten. De Vlaamse regering heeft jaarlijks 10 miljoen euro voorzien voor arbeidszorg. Het is momenteel nog koffiedik kijken of dit budget zal volstaan. Ook op het niveau van de betrokken personen zal nauw opgevolgd moeten worden of de toegekende bedragen per traject zullen volstaan voor een kwalitatieve begeleiding.

Binnen de arbeidsmatige activiteiten zijn er trouwens zeker nog ‘missing links’ te bespeuren in het ontwerpbesluit. Zo ontbreekt een specifieke toeleidings- en instapprocedure voor de arbeidsmatige activiteiten en is het niet duidelijk hoe een breed en dekkend netwerk van activeringstrajecten (stages) en arbeidsmatige initiatieven (werkposten) tot stand zal komen.
Ook wat de trajecten maatschappelijke oriëntatie betreft, blijven we nog op onze honger zitten. Wat is het doel en de ambitie van de pilootprojecten die worden opgezet? Zijn we hiermee geen nieuwe schotten tussen werk en zorg aan het creëren? 

Het nieuwe besluit treedt medio 2018 in werking. Bij de verdere uitwerking van dit nieuwe werkingskader zal het alleszins van belang zijn om de vele actoren in dit verhaal goed te betrekken. De impact in de praktijk zal ook goed gemonitord moeten worden zodat – waar nodig – bijgestuurd kan worden. Verso zal dit uiteraard aandachtig opvolgen.

Ga naar het nieuwsoverzicht