Zoekveld

ToolBox koppelt vrijwilligers aan sociale ondernemingen met governancevraagstukken

ToolBox koppelt vrijwilligers aan sociale ondernemingen met governancevraagstukken

Al meer dan 14 jaar brengt ToolBox sociale ondernemingen in contact met kundige vrijwilligers die expert zijn in hun eigen vakgebied en de sociale onderneming kunnen begeleiden bij het vinden van een antwoord op een managements- op bestuursvraag. Vorige zomer nam ToolBox de vzw Socres over, die als missie heeft om bestuursvrijwilligers uit de profitsector te vinden die zich willen engageren in het bestuur van een vzw. Door de integratie van deze twee organisaties zal ToolBox voortaan ook binnen de bestuursorganen de profit- en not-for-profitsectoren dichter bij elkaar brengen. Verso sprak met Hilde Helsen en Bénédicte De Bruycker, respectievelijk voorzitter en directeur van ToolBox, over deze overname en de do’s en don’ts voor bestuursleden in de social profit.

Wat doet Toolbox precies en waarom deze overname?

Benedicte De Bruycker_0.jpgBénédicte De Bruycker: Wanneer mensen een lezing of iets dergelijks bijwonen over een courant managementsthema, geraken ze vaak geïnspireerd. Maar wanneer ze terug op kantoor komen, lopen ze vast. Ze weten niet meteen hoe ze deze nieuwe kennis moeten implementeren in hun organisatie. Op dat euvel biedt ToolBox een antwoord: wij gaan op zoek naar expert-vrijwilligers die de organisatie kunnen coachen. Het is geen consulting, we gaan niet het werk van het management uit handen nemen, maar we gaan hen wel begeleiden in een langer traject. Samen met onze vrijwilligers gaan we reflecteren over waar de organisatie op vastloopt en welke vragen er leven. Maar onze expert-vrijwilligers zijn ook een klankbord voor bijvoorbeeld het managementteam, dat wilt weten of ze op het juiste spoor zitten om hun organisatie duurzamer te maken.

Wij krijgen ook heel wat vragen rond governance. Soms voelt men dat de rolverdeling in de raad van bestuur niet helemaal goed zit en wil men daar iets aan doen. Of soms is men gewoon op zoek naar nieuwe bestuurders. Een verregaande integratie van de activiteiten van beide vzw’s lag dus voor de hand omdat wij beiden heel wat knowhow hebben over het implementeren van goed bestuur. Wanneer een organisatie naar ons komt met de vraag om een nieuwe bestuurder, gaan wij altijd eerst een gesprek aangaan met die organisatie: volgen zij de principes van goed bestuur? De combinatie van onze begeleiding met de kracht van ons gezamenlijk netwerk zorgt dus voor een echte win-win voor sociale ondernemingen die hun bestuursorganen willen verruimen, maar tegelijkertijd niet bang zijn om het gesprek aan te gaan en hun bestuur kritisch tegen het licht willen houden.

Acceleratie-event bestuurlijke vernieuwing

Wil je de principes van goed bestuur vertalen in je werking? Ben je op zoek naar de juiste ondersteuning om in te zetten op bestuurlijke vernieuwing? Zoek je een klankbord om de juiste vragen te stellen over je corporate governance? Dan is ons acceleratie-event op 25 april 2018 dé kans om snel wat stappen vooruit te zetten.

ToolBox stelt samen met negen andere ondersteuners op het vlak van goed bestuur hun werking voor. Aansluitend heb je de kans om te speeddaten met deze experten, vragen te stellen over hun aanpak of al reacties te sprokkelen op de vragen waarmee je zit.

Stel je hier kandidaat

Wat zijn zo nog zaken die voor jullie essentieel zijn in het bestuur van een socialprofitorganisatie?

Bénédicte De Bruycker: Een van de eerste principes van goed bestuur is dat elke bestuurder een stem en eenzelfde gewicht heeft. Je kan dus geen onderscheid maken tussen bijvoorbeeld bestuurders-oprichters en nieuwe bestuurders. Je kan niet met twee maten en gewichten werken binnen een goed functionerende raad van bestuur.

Hilde Helsen: Daarnaast stellen wij ook altijd de vraag naar de werking van de raad van bestuur. In heel veel vzw's merken wij dat de raad van bestuur eigenlijk vooral op het operationele vlak bezig is. Die bestuurders zijn vaak heel erg van goede wil, waardoor ze misschien een beetje te veel willen doen. Het probleem is dat er dan niemand is die toezicht houdt op het naleven van de wetgeving, op de rapportering of het personeelsbeleid en de vrijwilligerswerking.

Daarom houden we bij dergelijke vragen altijd - net zoals bij al onze projecten trouwens - een uitgebreid intakegesprek. Een voorzitter van een raad van bestuur met een welomlijnde vraag naar een bepaald profiel zullen wij bevragen naar hoe zij tot de conclusie zijn gekomen dat dit profiel ontbreekt in hun raad van bestuur. Wat zijn de andere rollen die vandaag aanwezig zijn in die organisatie? Zijn die rollen wel goed gedefinieerd?

Wat is volgens jullie ervaring de grootste valkuil voor bestuurders in de social profit?

Hilde Helsen: Inhoudelijk krijgen we veel vragen rond alignering van alle bestuursleden rond de missie en visie van de organisatie. Als ik zelf toetreed tot een bestuursraad, is dat ook altijd de eerste vraag die ik stel: waarom bestaat deze organisatie? Ik merk dat het scherpstellen van die vraag vaak niet in mensen opkomt wanneer ze een nieuw bestuurslid in hun organisatie introduceren. Men denkt waarschijnlijk dat je dat wel vanzelf zal leren als je de organisatie beter leert kennen. Maar het is niet zo gemakkelijk om je plek te vinden in een organisatie als je niet precies weet waar die organisatie voor staat.

Bovendien is het ook niet zo evident dat alle bestaande bestuursleden allemaal op dezelfde lijn zitten. Als je bestuurders vraagt de missie en visie te expliciteren, krijg je soms zeer uiteenlopende antwoorden. Daarom vinden wij het heel belangrijk om die gesprekken te hebben met je raad van bestuur. Door het afstemmen van de interne kompassen van de bestuursleden, kom je tot veel heldere discussies. Daardoor wordt het gemakkelijker om - elk vanuit zijn eigen expertise en achtergrond - tot gedragen beslissingen te komen.

Welke vragen rond corporate governance komen er nog veel terug?

Helsen2_0.jpgHilde Helsen: Ik zie veel vragen over de concrete werking: hoe functioneer je als raad van bestuur? Dat gaat over zaken zoals op een gedisciplineerde manier waken over de agenda tot wat ik daarnet zei: de raad van bestuur heeft een beheerstaak en geen operationele taak.

Soms gebeurt het ook, en dat is op zich geen probleem, dat iemand lid is van de raad van bestuur en tegelijkertijd ook vrijwilliger is in de vereniging of taken opneemt op operationeel vlak. Dat is ook normaal. Mensen worden lid van een raad van bestuur omdat wat zij doen hen heel nauw aan het hart ligt. In een profitomgeving speelt dat minder. Dan gaat het vaak enkel over de competenties en de expertise die mensen binnenbrengen, niet zozeer over de match met de dagelijkse activiteiten van het bedrijf. Maar je moet goed beseffen dat als je in de raad van bestuur zit, dat je dan in de rol van bestuurder zit. Die is anders dan die van een lid van het managementteam of van die van een vrijwilliger.

Zijn er nog nieuwe pistes die jullie willen verkennen na jullie fusie?

Bénédicte De Bruycker: We merken dat het idee heel sterk leeft in de social profit dat men bijkomende expertise dient te gaan halen in de profitsectoren. Veel verenigingen zijn echt wel op zoek naar mensen met een andere achtergrond dan zijzelf misschien hebben. Voor onze organisatie zien we daar ook opportuniteiten: we hopen dat die verbreding van de bestuursorganen voor veel organisaties een eerste kennismaking met ToolBox zal vormen.

Is dat dan iets wat elke socialprofitorganisatie zou moeten overwegen: iemand aantrekken uit de profit? 

Hilde Helsen: Natuurlijk niet! Of iemand uit de profit komt of de social profit is compleet irrelevant. Dat onderscheid tussen profit en social profit is echt wel overroepen. Op alle niveaus. Alsof alleen de profit professioneel werkt, alsof mensen alleen in de profit innovatief bezig zijn. Dat soort kunstmatig onderscheid is allang achterhaald. Waar het over gaat, is dat je expertise aantrekt die complementair is aan de expertise die jouw organisatie al heeft. Net daarom kunnen experten uit profit en social profit voor elkaar veel betekenen: hun expertise is vaak complementair. Dat verklaart voor een groot deel ook de motivatie van onze vrijwilligers: zij steken ook heel wat op van hun contacten met sociale ondernemingen.

Bénédicte De Bruycker: Op zich zouden omgekeerd dus ook heel wat profitbedrijven gebaat zijn met een bestuurder uit de social profit.

Hilde Helsen: Waar ik stilletjes op hoop met ToolBox is net dat het kunstmatig onderscheid tussen profit en social profit wordt weggewerkt en beide werelden zien wat ze elkaar te bieden hebben.

Over ToolBox

ToolBox koppelt vrijwilligers uit profit en social profit aan kleine en middelgrote organisaties aan de hand van een concrete vraag. Een vrijwilliger engageert zich tot 8 uur per maand in een traject dat meestal 12 tot 18 maanden duurt. De vrijwilligers werken ook altijd in duo aan een opdracht zodat er een zekere continuïteit is, ook als er iemand uitvalt, en vrijwilligers van elkaar kunnen leren.

Organisaties worden lid voor minstens drie jaar, waarin ze meerdere trajecten kunnen doorlopen met verschillende vrijwilligers. De expert-vrijwilligers van ToolBox werken rond governancevraagstukken, het bekijken van de efficiëntie van interne en externe processen, oefeningen rond het diversifiëren van inkomsten van een organisatie, het scherpstellen en communiceren van de missie en visie en ook coaching op vlak van leiderschap.

ToolBox telt een 150-tal vrijwilligers. Voor het aantrekken van bestuurders voor socialprofitorganisaties werken zij ook samen met Guberna en Women on Board.

www.toolbox.be

Gerelateerd

VersoDirect

Wilt u graag een gratis abonnement op ons tijdschrift, schrijf dan hier in: